پیام دکتر آقامحمدی ریاست مرکز تحقیقات

بیست سال پیش وقتی در سال ۱۳۷۵ بعد از اتمام دوره تحصیلی سه ساله در انگلستان به ایران برگشتم و در بخش ایمونولوژی بیمارستان مرکز طبی کودکان مشغول به کارشدم، در فکر دستیابی به دو هدف مهم در ایران بودم که در انگلستان به صورت پیشرفته وجود داشت:

۱- راه اندازی سامانه ثبت (رجیستری) بیماران نقص ایمنی در ایران

در مدت فلوشیپ خود در رشته ایمونولوژی بالینی و بیماری‌های نقص ایمنی در بیمارستان Great Ormond Street Hospital  لندن به طورپیوسته شاهد بودم که تمامی بیماران مبتلا به نقص ایمنی تشخیص داده شده در انگلستان در یک سامانه اختصاصی تحت عنوان رجیستری بیماران نقص ایمنی ثبت میگردند و در فکر راه اندازی این برنامه ثبت بیماران در ایران بودم.

۲- تاسیس انجمن حمایت از بیماران نقص ایمنی در ایران

در بیمارستان Great Ormond Street Hospital لندن می‌دیدم که تمامی بیماران با تشخیص نقص ایمنی توسط موسسه خیریه و غیر دولتی بنام انجمن حمایت از بیماران نقص ایمنی انگلستان مورد حمایت‌های اجتماعی و روانی قرار می‌گیرند. این موسسه علاوه بر انجام اقدامات انسان دوستانه و حمایتی از بیماران نقش مهمی در فراهم نمودن زمینه تحقیقات از طریق امکان دسترسی به حجم قابل توجی از بیماران نقص ایمنی را بعهده داشت.

بعد از بازگشت به ایران و مستقر شدن در بیمارستان مرکز طبی کودکان در سال ۱۳۷۶، موضوع راه اندازی سامانه رجیستری بیماری‌های نقص ایمنی در قالب یک طرح تحقیقاتی نوشته شد و با همکاری آقای دکتر مصطفی معین، همکاران بخش ایمونولوژی، آقایان دکتر نیما رضائی و دکتر کامران ابوالمعالی و سایر همکاران دانشجو از مرکز پژوهشهای علمی دانشجویان دانشگاه، مراحل عملیاتی آن آغاز شد. با کسب تجربه بیشتر و روند رو به رشد بیماران ثبت شده در این طرح رجیستری بیماری‌های نقص ایمنی در ایران، گروه علمی بیماری‌های نقص ایمنی تشکیل شد و بتدریج از انسجام مناسبتری برخوردار گردید. همینطور در خصوص راه اندازی انجمن حمایت از بیماران نقص ایمنی در ایران، با مساعدت و همفکری آقای دکتر معین و سایر افراد خیر موفق به تاسیس و راه اندازی انجمن حمایت از بیماران نقص ایمنی ایران در سال ۱۳۷۷ شدیم.

دو سال بعد از شروع فعالیت گروه ثبت بیماران، مرکز ثبت بیماران مبتلا به نقص ایمنی اولیه در ایران (IPIDR) در سال ۱۳۷۸ راه اندازی شد. در ادامه تعداد زیادی از محققان و دانشجویان علاقمند به فعالیت در زمینه بیماریهای نقص ایمنی اولیه خواهان همکاری در این زمینه شدند. با تمرکز بیشتر در زمینه پژوهش پیرامون بیماریهای نقص ایمنی اولیه، همکاری با مراکز علمی پژوهشی خارج کشور (مانند دانشگاه‌‌هاروارد آمریکا، کارولینسکای سوئد، برشیای ایتالیا و تویومای ژاپن ) آغاز گردید. در طی یازده سال فعالیت از زمان شروع به کار مرکز ثبت بیماران مبتلا به نقص ایمنی اولیه در ایران (در سال ۱۳۷۸) تا سال ۱۳۸۹ تعداد ۲۲۳ مقاله با ۶۱۲۴ ارجاع ( (H-index: 22در مجلات معتبر منتشر گردید.
با توجه به ضرورت وجود یک مرکز تحقیقات که صرفا در زمینه بیمارهای نقص ایمنی اولیه فعالیت نماید، در سال ۱۳۸۹ ایده تاسیس مرکز تحقیقات نقص ایمنی با لحاظ نگاه چند رشته ای و همه جانبه به این گروه از بیماری‌ها مطرح گردید و جمعی از اعضای هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران از رشته‌های ایمونولوژی بالینی، بیماری‌های عفونی وعلوم پایه بعنوان موسسین مرکز تحقیقات نقص ایمنی پیشنهاد تاسیس این مرکز را به دانشگاه علوم پزشکی تهران ارائه نمودند. بعد از موافقت‌های اولیه در دانشگاه علوم پزشکی تهران و معاونت پژوهشی وزارت بهداشت، موافقت اصولی تاسیس مرکز تحقیقات نقص ایمنی در تاریخ ۲۱/۱۰/۱۳۸۹ در شورای گسترش حاصل گردید.
طبق گزارشات و مقالات استخراج شده از برنامه ثبت بیماران نقص ایمنی در ایران (Iranian Primary Immunodeficiency Registry: IPIDR) که طی سه مقاله که در سال‌های ۲۰۰۱، ۲۰۰۶ و ۲۰۱۳ در ژورنال کلینیکال ایمونولوژی چاپ شده اند و همچنین بیماران ثبت شده در سال ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵، تعداد ۲۲۰۰ بیمار نقص ایمنی تشخیص داده شده در برنامه رجبستری ثبت گردیده است و هم اکنون مرکز تحقیقات نقص ایمنی بعنوان مرکز همکار انجمن اروپایی نقص ایمنی (Documenting Center.‎ of ESID Registry) با رجیستری نقص ایمنی اروپا همکاری می‌نماید. در پی همکاری مرکز تحقیقات نقص ایمنی با مراکز علمی و معتبر جهان، همکاران مرکز در شناسائی و تعیین چندین ژن مسئول بروز نقص ایمنی شامل HAX1 G6PC3, STK4, DOCK8, IFNGR2, CARD9, ELA2, LRBA  مشارکت داشته اند.

خوشبختانه این مرکز با فعالیت چشمگیر خود توانست در ارزشیابی مراکز تحقیقاتی در سال ۱۳۹۰ موفق به کسب رتبه اول در دانشگاه علوم پزشکی تهران شده، همچنین در دو سال متوالی در سال‌های ۱۳۹۱ و ۱۳۹۲ موفق به کسب رتبه اول کشوری در بین مراکز تحقیقاتی زیر سه سال گردد. این مرکز تنها بعد از ۲۹ ماه فعالیت در تاریخ ۲۳/۲/۱۳۹۲ موافقت قطعی خود را نیز از وزرات بهداشت دریافت نمود.

قابل توجه است که از زمان تاسیس مرکز در سال ۱۳۸۹ تا کنون ( مرداد ۱۳۹۵ ) تعداد ۳۴۵ مقاله با ۱۷۴۵ ارجاع ((H-index: 20 در مجلات معتبر منتشر گردیده است.
مرکز تحقیقات نقص ایمنی رسالت خود را در ارتقاء کیفیت برای مراقبت از بیماران، انجام تحقیقات بالینی و خدمت رسانی به بیمارانی که از بیماری‌های نقص ایمنی رنج می‌برند تعریف نموده و همزمان جهت تربیت نسل جدیدی از دانشجویان و محققین، دانش، مهارت کافی و تمام امکانات خود را به خدمت گرفته است.

دکتر اصغرآقامحمدی
فوق تخصص ایمولوژی بالینی و آلرژی
ریاست مرکز تحقیقات نقص ایمنی

ارتباط با ما

  • نشانی:    تهران انتهای بلوار کشاورز خیابان دکتر محمد قریب، شماره ۵۲، بیمارستان مرکز طبی کودکان، قطب علمی کودکان
  • تلفن تماس: ۰۲۱۶۶۴۳۸۶۲۲
  • رایانامه: info@rcid.tums.ac.ir

درباره مرکز

 این مرکز تنها سازمان در نوع خود در آسیا و خاورمیانه است و عضو انجمن بین المللی بیماران مبتلا به نقص اولیه ایمنی( IPOPI) است.